काठमाडौँको बुढानीलकण्ठ नगरपालिका–२ र १३ को क्षेत्रमा अवस्थित रुद्रेश्वर महादेव मन्दिर धार्मिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेको स्थलका रूपमा परिचित छ। स्थानीय धार्मिक मान्यताअनुसार यस मन्दिरसँग भगवान् शिव, सतीदेवी र रावणसँग जोडिएका विभिन्न किंवदन्तीहरू प्रचलित छन्।
धार्मिक कथनअनुसार, रावणले रुद्री लगाएर पूजा–आराधना गरेको कारण ले यस लाई रुद्रेश्वर महादेव को नामाकरण भएको बताइन्छ। भक्तजनहरूका अनुसार यहाँ भगवान् शिवको आराधना गर्दा मनोकामना पूरा हुने तथा आध्यात्मिक शान्ति प्राप्त हुने विश्वास रहँदै आएको छ।
त्यसैगरी, सतीदेवीको दाहिने घुँडा पतन भएको स्थानका रूपमा समेत रुद्रेश्वर क्षेत्रलाई जोडेर धार्मिक मान्यता रहेको बताइन्छ। यही धार्मिक विश्वाससँग जोडेर यहाँ रुद्रेश्वर महादेवको उत्पत्ति भएको जनश्रुति पाइन्छ।
रुद्रेश्वर महादेव मन्दिरको अर्को विशेषता भनेको मन्दिर को पछाडी पति साक्षात् कैलाश पर्वतको प्रतीकात्मक उपस्थिति रहेको धार्मिक विश्वास हो। यस कारण पनि यो स्थललाई शिवभक्तहरूका लागि विशेष आस्थाको केन्द्रका रूपमा लिने गरिएको छ।
स्थानीय धार्मिक परम्परा तथा स्वस्थानी व्रतकथासँग जोडिएका प्रसङ्गहरूमा समेत यस क्षेत्रको धार्मिक महत्व उल्लेख भएको विश्वास गरिन्छ। पुस्तौँदेखि चलिआएको जनश्रुति, धार्मिक कथा र स्थानीय विश्वासले रुद्रेश्वर महादेवलाई काठमाडौं उपत्यकाको महत्वपूर्ण शिवस्थलका रूपमा स्थापित गरेको छ।
प्राचीन धार्मिक मान्यता, स्थानीय किंवदन्ती र ऐतिहासिक पक्षसँग जोडिएको यस मन्दिरमा विभिन्न समयमा भक्तजनहरू दर्शन तथा पूजाआजाका लागि पुग्ने गरेका छन्। धार्मिक आस्थाका साथै यस क्षेत्रको मौलिक संस्कृति र परम्पराको संरक्षणका दृष्टिले पनि रुद्रेश्वर महादेव मन्दिर महत्वपूर्ण सम्पदाका रूपमा रहेको छ।
