काठमाडौँ — आज विश्वभर २१ फेब्रुअरीका दिन अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ। भाषिक अधिकारको संरक्षण, सांस्कृतिक पहिचानको सम्मान तथा बहुभाषिक शिक्षाको प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले हरेक वर्ष यो दिवस मनाउने गरिन्छ।
सन् १९५२ मा तत्कालीन पूर्वी पाकिस्तान (हाल बङ्गलादेश) मा बङ्गाली भाषालाई मान्यता दिन माग गर्दै गरिएको आन्दोलनका क्रममा विद्यार्थीमाथि गोली प्रहार भई ज्यान गुमाउनुपरेको घटनाको स्मरणमा यो दिवस मनाउन थालिएको हो। उक्त घटनालाई अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिँदै यूनेस्कोले सन् १९९९ नोभेम्बर १७ मा २१ फेब्रुअरीलाई अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसका रूपमा घोषणा गरेको थियो। त्यसयता सन् २००० देखि संयुक्त राष्ट्र सङ्घको आह्वानमा विश्वभर औपचारिक रूपमा यो दिवस मनाइँदै आएको छ।
नेपाल बहुभाषिक देशका रूपमा परिचित छ। भाषा आयोग नेपालको प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा बोलिने भाषाको सङ्ख्या १३१ पुगेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा मारेक (याक्खा) र नावा शर्पा लगायतका भाषा सूचीकृत भएसँगै यो सङ्ख्या वृद्धि भएको हो।
भाषाविद्हरूका अनुसार मातृभाषाको संरक्षणले समुदायको सांस्कृतिक पहिचान, परम्परा र मौलिक ज्ञान प्रणाली जोगाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ।
