काठमाडौं – सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि २१ खर्ब २४ अर्ब रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेपछि प्रधानमन्त्री बालेन शाहले दिएको छोटो सन्देश ‘ढुक्क हुनुस्’ यतिबेला व्यापक चर्चा र विश्लेषणको विषय बनेको छ।
प्रधानमन्त्रीको उक्त अभिव्यक्तिलाई सरकारले प्रस्तुत गरेको बजेट सफलतापूर्वक कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता र आत्मविश्वासका रूपमा हेरिएको छ। बजेटको आकार, लक्ष्य तथा कार्यान्वयन क्षमताबारे विभिन्न कोणबाट बहस भइरहेका बेला प्रधानमन्त्रीको सन्देशले नागरिक, निजी क्षेत्र तथा लगानीकर्तालाई आश्वस्त पार्ने प्रयास गरेको देखिन्छ।
विगतका वर्षहरूमा बजेट विनियोजन उच्च भए पनि पुँजीगत खर्च कमजोर रहने तथा विकास आयोजना समयमै सम्पन्न नहुने समस्या दोहोरिँदै आएको थियो। यसपटक भने बजेटका कार्यक्रम प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गरिने संकेत प्रधानमन्त्रीको भनाइबाट प्राप्त भएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
सरकारले कृषिको आधुनिकीकरण, उत्पादन वृद्धि, आयात प्रतिस्थापन, साना तथा मझौला उद्योगको प्रवर्द्धन तथा सहुलियतपूर्ण वित्तीय सुविधामार्फत आर्थिक गतिविधि विस्तार गर्ने लक्ष्य लिएको छ। त्यस्तै, सूचना प्रविधि, डिजिटल अर्थतन्त्र र युवामुखी रोजगारी कार्यक्रमलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ।
पूर्वाधार विकासतर्फ सडक, जलविद्युत्, यातायात तथा सहरी विकासका ठूला आयोजनालाई समयमै सम्पन्न गर्ने उद्देश्यसहित नतिजामुखी कार्यप्रणाली अपनाइने बजेटमा उल्लेख गरिएको छ। शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा पनि सेवा पहुँच तथा गुणस्तर सुधारका कार्यक्रम समावेश गरिएका छन्।
प्रधानमन्त्री शाहले सुशासन, पारदर्शिता र जवाफदेहितालाई प्राथमिकतामा राख्दै बजेट कार्यान्वयनमा कुनै पनि प्रकारको अनियमितता सहन नहुने संकेत दिएका छन्। सरकारी स्रोतका अनुसार विकास निर्माण तथा बजेट खर्चको प्रभावकारी अनुगमनका लागि विशेष संयन्त्र गठन गर्ने तयारीसमेत भइरहेको छ।
आर्थिक क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार बजेटको सफलता यसको आकारभन्दा पनि कार्यान्वयन क्षमतामा निर्भर रहनेछ। राजस्व संकलन, लगानी विस्तार, विकास खर्चको गति तथा सुशासन कायम गर्न सकिएमा बजेटले अर्थतन्त्रलाई नयाँ गति दिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रधानमन्त्रीको ‘ढुक्क हुनुस्’ भन्ने सन्देशले आशा र विश्वासको वातावरण सिर्जना गरेको भए पनि यसको वास्तविक मूल्यांकन भने आगामी दिनमा बजेट कार्यान्वयनबाट प्राप्त हुने परिणामले निर्धारण गर्नेछ। सरकारले लिएका लक्ष्यहरू समयमै पूरा भएमा यो बजेट आर्थिक रूपान्तरणतर्फको महत्वपूर्ण आधार बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
