चितवन, जेठ १९ – चितवन र पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा बाघका लागि आवश्यक आहारा प्रजातिको अवस्था अध्ययन गर्न सर्वेक्षण कार्य सुरु गरिएको छ। जेठ १ गतेदेखि सुरु भएको सर्वेक्षण अन्तर्गत नवलपरासीको त्रिवेणीदेखि रौतहटसम्म फैलिएको बाघको बासस्थान क्षेत्रमा अध्ययन भइरहेको छ।
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनाश थापामगरका अनुसार सर्वेक्षणका लागि करिब ४०० वटा ट्रान्जेक्ट (मार्ग) निर्धारण गरिएको छ। ती मार्गमार्फत बाघको प्रमुख आहारा प्रजातिको संख्या, वितरण र अवस्थाबारे तथ्याङ्क संकलन गरिनेछ।
बाघका प्रमुख आहारा प्रजातिमा जरायो, चितल, लगुना, रतुवा, गौरीगाई, बँदेल, निलगाई तथा बाँदर पर्दछन्। यस्तै, शुक्लाफाँटा, बाँके र बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा पाइने चौका र बाह्रसिंगा पनि बाघका महत्वपूर्ण आहारा प्रजातिका रूपमा रहेका छन्।
सर्वेक्षण सम्पन्न भएपछि ‘दूरी छनोट विधि’ (Distance Sampling Method) मार्फत आहारा प्रजातिको अनुमानित संख्या निर्धारण गरिने निकुञ्जले जनाएको छ। अध्ययनबाट प्राप्त नतिजाले बाघ संरक्षणका लागि आवश्यक आहारा प्रजातिको संरक्षण तथा व्यवस्थापन रणनीति तयार गर्न महत्वपूर्ण आधार प्रदान गर्ने विश्वास गरिएको छ।
निकुञ्जका अधिकारीहरूका अनुसार बाघको दीर्घकालीन संरक्षणका लागि पर्याप्त आहारा प्रजातिको उपलब्धता सुनिश्चित गर्नुपर्ने भएकाले यो अध्ययन विशेष महत्वका साथ सञ्चालन गरिएको हो।
