काठमाडौं। नवरात्रको पाँचौँ दिन आज दसैँघर तथा पूजा कोठामा नवदुर्गाका पाँचौँ स्वरूप माता स्कन्दमाताको विधिपूर्वक पूजा–आराधना गरिँदैछ। प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल पञ्चमीका दिन माता स्कन्दमाताको पूजा गरी भक्तजनले सुख, शान्ति, समृद्धि र परिवारको कल्याणको कामना गर्ने धार्मिक परम्परा छ।
पौराणिक मान्यताअनुसार माता स्कन्दमाता भगवान् स्कन्द अर्थात् कार्तिकेयकी माता हुन्। माता स्कन्दमातालाई मातृत्व, करुणा र शक्तिको प्रतीकका रूपमा पूजा गरिन्छ। उहाँको स्वरूप कमलको आसनमा विराजमान तथा काखमा बालक स्कन्दलाई धारण गरेको रूपमा वर्णन गरिएको पाइन्छ।
धार्मिक ग्रन्थहरूमा स्कन्दमातासम्बन्धी विभिन्न प्रसङ्ग उल्लेख गरिएका छन्। स्कन्दमाताको नाम र स्वरूपबारे प्रचलित मान्यताअनुसार भगवान् शिव र पार्वतीका पुत्र स्कन्दको माता भएकाले पार्वतीलाई स्कन्दमाता भनिएको हो। देवीका नौ स्वरूपमध्ये स्कन्दमाताको पूजा नवरात्रको पाँचौँ दिन गरिन्छ।
नवरात्रका नौ दिन घटस्थापना गरिएको स्थानमा दुर्गा सप्तशती (चण्डी), श्रीमद्देवीभागवत तथा अन्य देवी स्तोत्रहरूको पाठ गर्ने परम्परा छ। वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमीसम्म देवी दुर्गाको विशेष पूजा–आराधना गर्छन्। धार्मिक विश्वासअनुसार देवीको आराधना गर्नाले शक्ति, ज्ञान, ऐश्वर्य र सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुन्छ।
नवरात्रको पहिलो दिन घटस्थापना गरी जौको जमरा राखिन्छ। पहिलो दिन माता शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथो दिन कुष्माण्डा र पाँचौँ दिन स्कन्दमाताको पूजा गरिन्छ। त्यसैगरी छैटौँ दिन कात्यायनी, सातौँ दिन कालरात्रि, आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको आराधना गर्ने धार्मिक परम्परा छ। देवीका यी नौ स्वरूपलाई सामूहिक रूपमा नवदुर्गा भनिन्छ।
नवरात्रको अवसरमा देशभरका शक्तिपीठ तथा देवी मन्दिरहरूमा बिहानैदेखि भक्तजनको भीड लाग्ने गरेको छ। राजधानी काठमाडौंसहित देशका विभिन्न स्थानमा रहेका शक्तिपीठमा पूजा–आराधना तथा दर्शन गर्न श्रद्धालुहरू पुग्ने गर्छन्। यस अवधिमा देवीको दर्शन र पूजा गर्नाले मनोकामना पूरा हुने तथा पारिवारिक सुख, शान्ति र समृद्धि प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।
नवरात्रमा नौ दिनसम्म गरिने पूजा–आराधनापछि विजयादशमीका दिनदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म टीका, जमरा तथा आशीर्वाद ग्रहण गरी नेपालीहरूले बडादसैँ पर्व मनाउने परम्परा छ। धार्मिक आस्था, पारिवारिक एकता र सांस्कृतिक महत्त्व बोकेको बडादसैँ नेपाली समाजको प्रमुख पर्वमध्ये एक हो।
आजको पावन दिन माता स्कन्दमाताको पूजा–आराधनाले सम्पूर्ण भक्तजनको जीवनमा सुख, शान्ति, समृद्धि र सद्बुद्धि प्राप्त होस् भन्ने कामना गरिन्छ।
जय माता स्कन्दमाता! 🙏🌺
