गलकोट (बागलुङ)। नेपालको एकमात्र सिकार आरक्ष ढोरपाटन सिकार आरक्षमा पहिलोपटक हिउँ चितुवाको गणना गरिने भएको छ।
आरक्षको उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिउँ चितुवा पाइने भए पनि हालसम्म यसको औपचारिक गणना गरिएको थिएन। हिउँ चितुवा गणनाका लागि आवश्यक जनशक्ति तयारी गर्न गणकहरूलाई तालिम दिने प्रक्रिया अघि बढाइएको आरक्षका रेन्जर सागर सुवेदीले जानकारी दिए।
उनका अनुसार गणनामा आरक्षका कर्मचारी, तालिमप्राप्त गणक तथा स्थानीय बासिन्दाको सहभागिता रहनेछ। यसका लागि विभिन्न सिकार ब्लकहरूमा ५६ वटा स्वचालित क्यामेरा जडान गरिनेछ। करिब १० जना गणकले ४५ दिनसम्म क्यामेरा राख्ने, फोटो तथा भिडियो संकलन गर्ने र चितुवाको पदचाप तथा दिसा नमुना संकलन गर्ने योजना रहेको छ।
क्यामेराले कैद गरेका तस्बिर र स्थलगत प्रमाणका आधारमा हिउँ चितुवाको वास्तविक सङ्ख्या निर्धारण गरिनेछ। साथै, आगामी वर्ष यहाँ पाइने नाउर र झारलको समेत गणना गरिने तयारी गरिएको छ।
करिब चार हजारदेखि सात हजार मिटर उचाइसम्म फैलिएको आरक्षको क्षेत्रफल एक हजार ३२५ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। यसको मुख्यालय बागलुङमा रहे पनि म्याग्दी र रुकुमसम्म फैलिएको छ। सेङ, सुनदह, दोगाडी, घुस्तुङ, बार्से र फागुनेलगायत ब्लकमा गणना कार्य सञ्चालन गरिनेछ।
हिउँ चितुवाको पहिचानका लागि क्यामेरामा कैद भएका तस्बिरमा देखिने शरीरका धब्बा, पदचाप तथा प्रयोगशालामा परीक्षण गरिने दिसा नमुनाको विश्लेषणलाई आधार बनाइने जनाइएको छ।
यसअघि २०७९ सालमा गरिएको गणनाअनुसार यस आरक्षमा १,२९० नाउर र ७४४ झारल रहेका छन्।
